Lệnh w trong linux với các ví dụ dễ hiểu

Lệnh w trong Linux hiển thị thông tin về người dùng hiện đang đăng nhập và những gì họ đang làm, rất hữu ích để theo dõi hoạt động hệ thống. Nó cho bạn biết ai đang sử dụng máy tính, từ đâu họ đăng nhập và tiến trình nào đang chạy. Với w, bạn có thể nhanh chóng nắm bắt được tình hình sử dụng tài nguyên của hệ thống một cách tổng quan.

Lệnh w trong linux là gì?

Lệnh command w in linux là một công cụ hữu ích giúp bạn xem thông tin về những người dùng hiện đang đăng nhập vào hệ thống. Nó hiển thị danh sách người dùng, thời gian họ đăng nhập, và những gì họ đang làm trên máy tính. Bạn có thể sử dụng lệnh này để theo dõi hoạt động của người dùng khác hoặc đơn giản là kiểm tra xem ai đang sử dụng hệ thống. Thông tin này bao gồm cả thời gian hệ thống hoạt động và tải trung bình của hệ thống trong một khoảng thời gian nhất định. Với lệnh w, bạn có thể dễ dàng nắm bắt được tình hình sử dụng tài nguyên của hệ thống một cách nhanh chóng.

Tìm hiểu về lệnh w

Trong bước này, chúng ta sẽ khám phá lệnh w trong Linux, cung cấp thông tin về người dùng đang đăng nhập và hoạt động của họ.

Lệnh w hiển thị các thông tin sau đây một cách chi tiết và dễ hiểu:

  • Tên người dùng của những người dùng đã đăng nhập vào hệ thống
  • Thiết bị đầu cuối (terminal) mà họ đang đăng nhập từ đó
  • Thời gian mà họ đã đăng nhập vào hệ thống
  • Thời gian họ đã ở trạng thái nhàn rỗi (idle)
  • Những gì họ đang thực hiện trên hệ thống

Hãy bắt đầu bằng cách chạy lệnh w trong terminal để xem kết quả:

w

Ví dụ về kết quả:

 17:30:32 up 1 day, 23:03,  0 users,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
USER     TTY      FROM             LOGIN@   IDLE   JCPU   PCPU WHAT

Kết quả cho thấy hiện tại không có người dùng nào đăng nhập vào hệ thống. Hãy thử đăng nhập bằng một người dùng khác và xem kết quả:

sudo su - user2
w

Ví dụ về kết quả:

 17:31:00 up 1 day, 23:03,  1 user,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
USER     TTY      FROM             LOGIN@   IDLE   JCPU   PCPU WHAT
user2    pts/0    172.17.0.1       17:30    0.00s  0.01s  0.00s w

Kết quả bây giờ cho thấy người dùng user2 đã đăng nhập từ terminal pts/0 và đang ở trạng thái nhàn rỗi trong 0.00 giây. Cột WHAT cho biết người dùng hiện đang chạy lệnh w.

Bạn cũng có thể sử dụng lệnh w với nhiều tùy chọn khác nhau để có thêm thông tin chi tiết về người dùng đã đăng nhập và tải hệ thống:

  • w -h: Bỏ qua dòng tiêu đề để có kết quả ngắn gọn hơn
  • w -s: Định dạng ngắn, chỉ hiển thị tên, tty và thời gian
  • w -i: Hiển thị thời gian nhàn rỗi ở định dạng ngắn (phút)
  • w username: Hiển thị thông tin cho một người dùng cụ thể

Hiểu rõ lệnh w là rất quan trọng để theo dõi hoạt động của người dùng và hiệu suất hệ thống Linux của bạn.

Phân tích Phiên Đăng nhập Người dùng

Trong bước này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách phân tích phiên đăng nhập người dùng bằng lệnh w và các công cụ liên quan.

Đầu tiên, hãy liệt kê tất cả người dùng hiện đang đăng nhập bằng lệnh w nhé.

w

Ví dụ về kết quả trả về:

 17:35:01 up 1 day, 23:07,  1 user,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
USER     TTY      FROM             LOGIN@   IDLE   JCPU   PCPU WHAT
user2    pts/0    172.17.0.1       17:30    0.00s  0.01s  0.00s w

Kết quả cho thấy người dùng user2 hiện đang đăng nhập từ terminal pts/0 đó.

Để có thêm thông tin chi tiết về phiên đăng nhập, ta có thể dùng lệnh who.

who

Ví dụ về kết quả trả về:

user2    pts/0        2023-04-18 17:30 (172.17.0.1)

Lệnh who hiển thị tên người dùng, terminal, thời gian đăng nhập và host mà người dùng đăng nhập.

Một lệnh hữu ích khác là last, hiển thị danh sách người dùng đã đăng nhập gần đây nhất.

last

Ví dụ về kết quả trả về:

user2    pts/0        172.17.0.1      Tue Apr 18 17:30:00 2023 - 17:35:01   (0:05)
reboot   system boot  4.15.0-162-gene Tue Apr 18 17:31:49 2023 - 17:35:01   (0:03)
user1    pts/0        172.17.0.1      Tue Apr 18 17:29:00 2023 - 17:30:00   (0:01)

Lệnh last cho biết tên người dùng, terminal, host, thời gian đăng nhập, thời gian đăng xuất và thời lượng phiên.

Bằng cách phân tích kết quả của các lệnh này, bạn có thể hiểu rõ hơn về phiên đăng nhập trên hệ thống.

Điều này rất hữu ích cho việc giám sát và khắc phục sự cố đó nha.

Theo dõi Tải Hệ Thống và Sử Dụng Tài Nguyên

Trong bước này, chúng ta sẽ tìm hiểu cách theo dõi tải hệ thống và sử dụng tài nguyên bằng lệnh w và các công cụ liên quan.

Lệnh w cung cấp thông tin về tải hệ thống, được hiển thị dưới dạng ba giá trị trung bình tải.

w

Ví dụ về đầu ra:

 17:40:01 up 1 day, 23:12,  1 user,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
USER     TTY      FROM             LOGIN@   IDLE   JCPU   PCPU WHAT
user2    pts/0    172.17.0.1       17:30    0.00s  0.01s  0.00s w

Ba số trung bình tải đại diện cho tải hệ thống trong 1 phút, 5 phút và 15 phút gần nhất. Giá trị trung bình tải là 0.00 cho thấy hệ thống không chịu tải đáng kể.

Để có thêm thông tin chi tiết về việc sử dụng tài nguyên hệ thống, chúng ta có thể sử dụng lệnh top.

top

Ví dụ về đầu ra:

top - 17:40:42 up 1 day, 23:12,  1 user,  load average: 0.00, 0.00, 0.00
Tasks: 105 total,   1 running,  104 sleeping,   0 stopped,   0 zombie
%Cpu(s):  0.0 us,  0.0 sy,  0.0 ni,100.0 id,  0.0 wa,  0.0 hi,  0.0 si,  0.0 st
KiB Mem :  2044880 total,  1605244 free,   160676 used,   278960 buff/cache
KiB Swap:  1048572 total,  1048572 free,        0 used.  1603204 avail Mem

   PID USER      PR  NI    VIRT    RES    SHR S  %CPU %MEM     TIME+ COMMAND
     1 root      20   0   41824   4464   2896 S   0.0  0.2   0:01.37 systemd
     2 root      20   0       0      0      0 S   0.0  0.0   0:00.01 kthreadd
     3 root      20   0       0      0      0 I   0.0  0.0   0:00.00 rcu_gp

Lệnh top cung cấp thông tin theo thời gian thực về CPU, bộ nhớ và việc sử dụng tiến trình của hệ thống. Bạn có thể sử dụng nó để xác định các tiến trình tiêu thụ nhiều tài nguyên nhất và thực hiện các hành động thích hợp.

Ngoài ra, bạn có thể sử dụng lệnh free để lấy thông tin về việc sử dụng bộ nhớ của hệ thống.

free -h

Ví dụ về đầu ra:

              total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:           1.9G        156M        1.5G        1.1M        278M        1.5G
Swap:          1.0G          0B        1.0G

Lệnh free hiển thị tổng bộ nhớ, bộ nhớ đã sử dụng và bộ nhớ khả dụng trên hệ thống, cũng như việc sử dụng không gian swap.

Bằng cách theo dõi tải hệ thống và sử dụng tài nguyên bằng các công cụ này, bạn có thể xác định các nút thắt cổ chai về hiệu suất và thực hiện các hành động thích hợp để tối ưu hóa hiệu suất hệ thống của bạn.

Kết luận cho linux w command

```html

Tóm lại, lệnh w là một công cụ hữu ích để xem ai đang sử dụng hệ thống Linux của bạn. Nó cung cấp thông tin nhanh chóng về người dùng, tiến trình họ đang chạy và thời gian hoạt động của hệ thống. Với linux w command, bạn có thể dễ dàng theo dõi hoạt động của người dùng và phát hiện các vấn đề tiềm ẩn. Hãy thử sử dụng lệnh này để làm quen với hệ thống của bạn hơn nhé, nó thực sự rất đơn giản! Hy vọng hướng dẫn này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng lệnh w trong Linux. Đừng ngần ngại khám phá thêm các tùy chọn khác để khai thác tối đa sức mạnh của nó. Chúc bạn thành công trong việc quản lý hệ thống Linux của mình!

```
Last Updated : 15/10/2025