Lệnh access trong linux với các ví dụ dễ hiểu

Lệnh access trong Linux kiểm tra quyền truy cập của một người dùng vào một tập tin hoặc thư mục cụ thể. Nó giúp xác định xem người dùng có thể đọc, ghi hoặc thực thi tệp tin đó hay không. Kết quả trả về cho biết quyền truy cập được phép hay bị từ chối, hỗ trợ quản lý bảo mật hệ thống hiệu quả. Hãy sử dụng access để đảm bảo an toàn cho dữ liệu của bạn.

Lệnh access trong linux là gì?

Lệnh command access in linux là một công cụ dòng lệnh được sử dụng để xác định xem một người dùng có quyền truy cập vào một tệp hoặc thư mục cụ thể hay không. Nó kiểm tra quyền truy cập dựa trên ID người dùng và ID nhóm hiện tại của người dùng đang thực thi lệnh. Lệnh này rất hữu ích để kiểm tra xem một script hoặc chương trình có thể truy cập một tệp cần thiết hay không trước khi thực hiện các thao tác quan trọng. Kết quả trả về thường là 0 nếu có quyền truy cập và khác 0 nếu không, giúp bạn dễ dàng tích hợp vào các script tự động hóa. Bạn có thể sử dụng access để đảm bảo tính bảo mật và ổn định của hệ thống bằng cách kiểm soát quyền truy cập tài nguyên.

Tìm hiểu về Quyền Truy Cập File trong Linux

Trong bước này, bạn sẽ tìm hiểu về các quyền truy cập file cơ bản trong Linux và cách xem, hiểu chúng.

Trong Linux, mỗi file và thư mục có một tập hợp các quyền xác định ai có thể đọc, ghi và thực thi chúng.

Các quyền này được chia thành ba loại: owner (chủ sở hữu), group (nhóm) và others (những người khác).

Để xem quyền của một file hoặc thư mục, bạn có thể sử dụng lệnh ls -l. Lệnh này sẽ hiển thị quyền file theo định dạng sau:

-rw-r--r-- 1 labex labex 0 Apr 12 12:34 example.txt

Ký tự đầu tiên cho biết loại file (ví dụ: - cho file thường, d cho thư mục, l cho symbolic link).

Chín ký tự tiếp theo đại diện cho các quyền, ba ký tự đầu là quyền của owner, ba tiếp theo là của group, và ba cuối là của others.

Các quyền được biểu thị bằng các chữ cái r (read - đọc), w (write - ghi) và x (execute - thực thi).

Nếu một quyền không được cấp, dấu gạch ngang (-) sẽ được hiển thị thay thế.

Ví dụ, trong kết quả trên:

  • Owner (labex) có quyền đọc và ghi (rw-).
  • Group (labex) có quyền đọc (r--).
  • Others có quyền đọc (r--).

Bạn cũng có thể sử dụng lệnh stat để xem thông tin chi tiết hơn về một file, bao gồm cả quyền của nó:

$ stat example.txt
  File: example.txt
  Size: 0         	Blocks: 0          IO Block: 4096   regular empty file
Device: 801h/2049d	Inode: 131074      Links: 1
Access: (0644/-rw-r--r--)  Uid: (1000/labex)   Gid: (1000/labex)
Access: 2023-04-12 12:34:56.123456789 +0000
Modify: 2023-04-12 12:34:56.123456789 +0000
Change: 2023-04-12 12:34:56.123456789 +0000
 Birth: -

Kết quả này cung cấp thêm chi tiết về file, bao gồm thời gian truy cập, sửa đổi và thay đổi, cũng như quyền sở hữu user và group.

Hiểu rõ về quyền truy cập file là rất quan trọng để quản lý quyền truy cập vào các file và thư mục trong hệ thống Linux.

Thay đổi Quyền truy cập File với Lệnh chmod

Trong bước này, bạn sẽ học cách sử dụng lệnh chmod để thay đổi quyền của file và thư mục trong Linux.

Lệnh chmod cho phép bạn thay đổi quyền đọc, ghi và thực thi cho chủ sở hữu, nhóm và những người khác. Cú pháp cơ bản của lệnh chmod là:

chmod [options] mode file

Trong đó mode là thiết lập quyền mới mà bạn muốn áp dụng cho file hoặc thư mục.

Bạn có thể sử dụng chế độ symbolic hoặc numeric để thiết lập các quyền truy cập. Chế độ symbolic sử dụng các chữ cái để đại diện cho các quyền:

  • u cho chủ sở hữu (user)
  • g cho nhóm (group)
  • o cho những người khác (others)
  • a cho tất cả (all: chủ sở hữu, nhóm và những người khác)
  • r cho quyền đọc (read)
  • w cho quyền ghi (write)
  • x cho quyền thực thi (execute)

Ví dụ, để cấp cho chủ sở hữu quyền đọc và ghi, nhóm quyền đọc và những người khác không có quyền gì, bạn sẽ sử dụng:

chmod u=rw,g=r,o= example.txt

Chế độ numeric sử dụng một số có ba chữ số để đại diện cho các quyền truy cập khác nhau.

  • Chữ số đầu tiên đại diện cho quyền của chủ sở hữu
  • Chữ số thứ hai đại diện cho quyền của nhóm
  • Chữ số thứ ba đại diện cho quyền của những người khác

Mỗi chữ số là tổng của các giá trị sau:

  • 4 cho quyền đọc
  • 2 cho quyền ghi
  • 1 cho quyền thực thi

Ví dụ, để đặt quyền thành rw-r--r--, bạn sẽ sử dụng:

chmod 644 example.txt

Hãy thử thay đổi quyền của file example.txt bằng cả chế độ symbolic và numeric:

## Symbolic mode
chmod u=rw,g=r,o=r example.txt
## Numeric mode
chmod 644 example.txt

Ví dụ về đầu ra:

-rw-r--r-- 1 labex labex 0 Apr 12 12:34 example.txt

Bây giờ file example.txt có các quyền sau:

  • Chủ sở hữu (labex) có quyền đọc và ghi (rw-)
  • Nhóm (labex) có quyền đọc (r--)
  • Những người khác có quyền đọc (r--)

Hiểu cách sử dụng lệnh chmod là rất quan trọng để quản lý quyền file và thư mục trong hệ thống Linux.

Thay đổi quyền sở hữu tập tin với lệnh chown

Trong bước này, bạn sẽ học cách sử dụng lệnh chown để thay đổi quyền sở hữu tập tin và thư mục trong Linux.

Thông thường, khi một tập tin hoặc thư mục được tạo, nó thuộc sở hữu của người dùng đã tạo ra nó.

Lệnh chown cho phép bạn thay đổi chủ sở hữu và/hoặc nhóm của một tập tin hoặc thư mục.

Cú pháp cơ bản cho lệnh chown như sau:

chown [options] owner[:group] file

Trong đó owner là tên người dùng mới, và group là tên nhóm mới.

Ví dụ, để thay đổi chủ sở hữu của example.txt thành người dùng labex, bạn có thể sử dụng:

sudo chown labex example.txt

Để thay đổi cả chủ sở hữu và nhóm, bạn có thể sử dụng:

sudo chown labex:labex example.txt

Bạn cũng có thể sử dụng tùy chọn đệ quy -R để thay đổi quyền sở hữu của một thư mục và tất cả nội dung của nó:

sudo chown -R labex:labex ~/project

Lệnh này sẽ thay đổi quyền sở hữu của thư mục ~/project và tất cả các tập tin, thư mục con bên trong nó thành người dùng và nhóm labex.

Hãy thử thay đổi quyền sở hữu của tập tin example.txt:

## Change the owner to labex
sudo chown labex example.txt

## Change the owner and group to labex
sudo chown labex:labex example.txt

Ví dụ về kết quả:

-rw-r--r-- 1 labex labex 0 Apr 12 12:34 example.txt

Bây giờ tập tin example.txt thuộc sở hữu của người dùng và nhóm labex.

Hiểu cách sử dụng lệnh chown là rất quan trọng để quản lý quyền sở hữu tập tin và thư mục trong hệ thống Linux.

Kết luận cho linux access command

```html

Tóm lại, hiểu rõ và sử dụng thành thạo các lệnh liên quan đến quyền truy cập trong Linux là vô cùng quan trọng để bảo vệ hệ thống. Việc quản lý quyền một cách cẩn thận giúp ngăn chặn truy cập trái phép và đảm bảo an toàn dữ liệu. Hãy nhớ rằng, quyền hạn càng ít càng tốt là nguyên tắc vàng trong bảo mật. Nắm vững linux access command sẽ giúp bạn kiểm soát ai có thể làm gì trên hệ thống của mình. Thực hành thường xuyên với các lệnh như `chmod`, `chown`, và `chgrp` để làm quen với cách chúng hoạt động. Đừng ngại thử nghiệm trong môi trường an toàn để hiểu rõ hơn về tác động của từng thay đổi quyền. Chúc bạn thành công trên hành trình làm chủ hệ thống Linux của mình!

```
Last Updated : 17/10/2025